Šifre delatnosti za paušalce: koje mogu, koje ne i kako izabrati
Izbor šifre delatnosti je prva odluka koju donosite pri registraciji preduzetničke radnje i jedna od najvažnijih za paušalce. Šifre delatnosti za paušalce određuju dve stvari: da li uopšte možete na paušalno oporezivanje i koliki će vam biti mesečni porez i doprinosi. Kratak odgovor glasi: većina uslužnih delatnosti (IT, konsalting, dizajn, prevođenje, frizerske usluge, taksi) može na paušal, dok su trgovina, ugostiteljstvo, računovodstvo, reklamiranje, finansijsko posredovanje i nekretnine isključeni Zakonom o porezu na dohodak građana. U nastavku objašnjavamo ko ima pravo na paušal, koje su šifre najčešće, koje ne dolaze u obzir i kako da izaberete šifru koja odgovara onome što zaista radite.
Ko može na paušalno oporezivanje
Paušalno oporezivanje je uređeno članovima 40 do 42 Zakona o porezu na dohodak građana i Uredbom o bližim uslovima, kriterijumima i elementima za paušalno oporezivanje. Preduzetnik podnosi zahtev da porez plaća na paušalno utvrđen prihod, a Poreska uprava rešenjem utvrđuje mesečni iznos poreza i doprinosa. Pored same delatnosti, postoje i opšti uslovi: promet u kalendarskoj godini ne sme biti veći od 6.000.000 dinara, preduzetnik ne sme biti evidentiran kao obveznik PDV, a u delatnost ne smeju ulagati druga lica. Osnove režima opisali smo u vodiču kroz paušalni režim, a o limitima u tekstu o limitu od 6 i 8 miliona dinara.
Šifra delatnosti bira se iz Klasifikacije delatnosti i upisuje u registracionu prijavu koju podnosite Agenciji za privredne registre. Registrujete jednu pretežnu delatnost, a smete obavljati i druge delatnosti za koje ispunjavate uslove. Za paušal je ipak presudna pretežna šifra, jer se prema njoj određuje koeficijent delatnosti iz Uredbe.
Koje delatnosti ne mogu na paušal
Član 40 Zakona izričito uskraćuje pravo na paušalno oporezivanje preduzetnicima koji obavljaju sledeće delatnosti:
- računovodstveni, knjigovodstveni i revizorski poslovi i poslovi poreskog savetovanja (šifra 6920),
- reklamiranje i istraživanje tržišta (šifre 7311 reklamne agencije, 7312 medijsko predstavljanje i 7320 istraživanje tržišta i ispitivanje javnog mnjenja),
- trgovina na veliko i trgovina na malo (sektor G, grupe šifara 46 i 47),
- hoteli i restorani, odnosno ugostiteljstvo (grupe 55 i 56),
- finansijsko posredovanje (grupe 64 do 66),
- aktivnosti u vezi s nekretninama (grupa 68).
Postoji jedan važan izuzetak. Preduzetnik koji trgovinsku ili ugostiteljsku delatnost obavlja u kiosku, prikolici ili sličnom montažnom ili pokretnom objektu može da bude paušalac. Takođe, održavanje i popravka motornih vozila (šifra 4520) formalno spada u sektor G, ali nije trgovina, pa automehaničari redovno posluju kao paušalci.
Pravo na paušal gubi se i kada nisu ispunjeni opšti uslovi: kada promet u kalendarskoj godini pređe 6.000.000 dinara, kada postanete obveznik PDV (obavezno nakon 8.000.000 dinara prometa u prethodnih 12 meseci) ili kada u vašu delatnost ulažu druga lica. U tim situacijama prelazite na vođenje poslovnih knjiga.
Najčešće šifre delatnosti koje mogu na paušal
Tabela prikazuje šifre koje paušalci u Srbiji najčešće registruju. Napomena o iznosu: za IT delatnosti (6201 i 6202), taksi prevoz, arhitektonsku delatnost i medicinske prakse polazna osnovica se računa prema prosečnoj zaradi u Republici, a ne u opštini, pa mesto registracije ne menja iznos paušala.
| Šifra | Naziv delatnosti | Ko je obično koristi |
|---|---|---|
| 6201 | Računarsko programiranje | Programeri, developeri |
| 6202 | Konsultantske delatnosti u oblasti IT | IT konsultanti, DevOps, QA |
| 6209 | Ostale usluge informacione tehnologije | IT podrška, održavanje sistema |
| 6311 | Obrada podataka, hosting i slično | Analitičari podataka, hosting |
| 7022 | Konsultantske aktivnosti u vezi s poslovanjem | Poslovni konsultanti, projekt menadžeri |
| 7021 | Delatnosti komunikacija i odnosa s javnošću | PR i komunikacije |
| 7111 | Arhitektonska delatnost | Arhitekte |
| 7112 | Inženjerske delatnosti i tehničko savetovanje | Inženjeri, projektanti |
| 7410 | Specijalizovane dizajnerske delatnosti | Grafički, UX i modni dizajneri |
| 7420 | Fotografske usluge | Fotografi |
| 7430 | Prevođenje i usluge tumača | Prevodioci |
| 8559 | Ostalo obrazovanje | Predavači, instruktori, online kursevi |
| 8621 | Opšta medicinska praksa | Lekari |
| 8623 | Stomatološka praksa | Stomatolozi |
| 9602 | Delatnosti frizerskih i kozmetičkih salona | Frizeri, kozmetičari |
| 4932 | Taksi prevoz | Taksisti |
| 4520 | Održavanje i popravka motornih vozila | Automehaničari |
Spisak nije konačan. Uredba u Prilogu 1 sadrži koeficijente za više od 350 šifara, i sve one koje nisu obuhvaćene zabranama iz člana 40 mogu da budu paušalne, pod uslovom da su ispunjeni opšti uslovi.
Šta sa marketingom
Ovde nastaje najviše zabune. Reklamne agencije (7311) i istraživanje tržišta (7320) ne mogu na paušal. Frilenseri koji rade digitalni marketing zato često registruju šifre koje opisuju ono što zaista rade: 7021 za odnose s javnošću i komunikacije, 6312 za veb portale, 7022 za savetovanje ili 7410 za dizajn. Uslov je da sadržaj posla stvarno odgovara šifri. Ako fakturišete zakup oglasnog prostora i vođenje reklamnih kampanja za klijente, to je reklamiranje bez obzira na to šta piše u registru, i Poreska uprava može da vam ospori paušal.
Kako šifra utiče na iznos paušala
Svaka šifra u Uredbi ima koeficijent delatnosti kojim se množi polazna osnovica. Koeficijent za računarsko programiranje (6201) iznosi 4,025, za opštu medicinsku praksu (8621) 3,536, a za taksi prevoz (4932) 1,244. Zato programer plaća znatno veći mesečni iznos od taksiste, iako obojica posluju kao paušalci. Na to se primenjuju korektivni koeficijenti: zona opštine (samo za tridesetak lokalnih uslužnih delatnosti poput frizera i servisa), vreme od registracije (umanjenje u prve tri godine), godine života i drugi. Na paušalno utvrđen prihod plaćaju se porez od 10% i doprinosi od ukupno 35,05%.
Važno je i ograničenje rasta. Do kraja 2027. godine paušalna osnovica ne može da poraste više od 10% u odnosu na prethodnu godinu, ali ta zaštita prestaje ako promenite šifru delatnosti, opštinu ili mesto registracije, izuzev promene opštine unutar istog grada. Promena šifre zato može da znači i skok paušala na pun iznos koji proizlazi iz formule.
Kako da izaberete pravu šifru
- Opišite šta zaista radite. Pođite od usluge koju fakturišete, ne od šifre koja ima najmanji koeficijent. U poreskoj kontroli se gleda sadržaj ugovora i faktura, ne naziv u registru.
- Proverite da šifra nije na listi zabrana. Sektori G, I, K i L, šifra 6920 i grupa 73 ne dolaze u obzir, osim izuzetka za kiosk i pokretne objekte.
- Uporedite koeficijente. Ako se vaš posao legitimno uklapa u dve šifre, uporedite ih u Prilogu 1 Uredbe. Razlika u koeficijentu direktno je razlika u mesečnom iznosu.
- Proverite da li se osnovica računa po Republici ili po opštini. Za IT, taksi, arhitekte i lekare mesto sedišta ne utiče na iznos, a za ostale delatnosti utiče.
- Razmislite o klijentima. Ako ćete imati jednog velikog klijenta, proverite test samostalnosti pre nego što uopšte birate šifru, jer paušal tada možda nije najbolji izbor.
Najčešće greške
- Registrovanje šifre sa nižim koeficijentom koja ne odgovara stvarnom poslu.
- Upisivanje šifre 7311 ili 7320 pa podnošenje zahteva za paušal, koji Poreska uprava odbija.
- Promena šifre delatnosti bez računanja da se time gubi ograničenje rasta od 10%.
- Pretpostavka da paušalac sme da prodaje robu preko interneta. Online prodaja je trgovina na malo i ne može na paušal.
- Kombinovanje knjigovodstvenih usluga sa konsaltingom pod šifrom 7022. Knjigovodstvo je izričito isključeno.
Česta pitanja
Da li paušalac sme da obavlja više delatnosti?
Da. Registrujete jednu pretežnu delatnost, a smete obavljati i druge za koje ispunjavate uslove, sve dok nijedna od njih nije na listi zabranjenih za paušal. Paušal se utvrđuje prema pretežnoj šifri.
Mogu li da promenim šifru delatnosti kasnije?
Možete, promenom podataka u APR uz naknadu od 1.400 dinara. Imajte u vidu da promena šifre znači novo rešenje Poreske uprave i gubitak zaštite od rasta osnovice iznad 10% godišnje.
Da li webshop može da bude paušalac?
Ne. Prodaja robe, uključujući internet prodaju (šifra 4791), spada u trgovinu na malo i isključena je iz paušalnog oporezivanja. Izuzetak važi samo za prodaju u kiosku, prikolici ili sličnom pokretnom objektu.
Da li knjigovođa može da bude paušalac?
Ne. Računovodstveni, knjigovodstveni i revizorski poslovi i poresko savetovanje (šifra 6920) izričito su isključeni članom 40 Zakona o porezu na dohodak građana.
Kako NOTA GROUP može da pomogne
Pomažemo vam da izaberete šifru delatnosti koja odgovara vašem poslu i daje najpovoljniji paušal, proverimo uslove za paušalno oporezivanje i pripremimo registraciju u APR. Zakažite konsultacije ili pogledajte naše usluge poreskog savetovanja.
